Nieuwe en strengere regels in B2B-relaties

aandelen

Op 21 maart 2019 heeft het parlement het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek Economisch Recht met betrekking tot misbruiken van economische afhankelijkheid, onrechtmatige bedingen en oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen goedgekeurd. De nieuwe wet is geïnspireerd op de huidige consumentenbescherming en heeft als doel kleinere KMO’s te beschermen tegen eventueel misbruik van dominantere spelers in de markt. De concrete impact van deze wet op de B2B-relaties zal in deze blog kort worden toegelicht.

 

1. Oneerlijke marktpraktijken

Oneerlijke marktpraktijken jegens consumenten werden reeds opgesplitst in misleidende en agressieve handelspraktijken. Met de invoering van de nieuwe bepalingen heeft de wetgever hetzelfde onderscheid gemaakt voor de oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen. Er zal dus vanaf 1 september 2019 sprake zijn van misleidende en agressieve marktpraktijken tussen ondernemingen.

 

2. Misbruik van een positie van economische afhankelijkheid

Naast de mededingingsbeperkende afspraken en het misbruik van machtspositie heeft de wetgever een nieuwe categorie van restrictieve mededingingspraktijken in het leven geroepen, nl. het misbruik van een positie van economische afhankelijkheid. Er is sprake van een positie van economische afhankelijkheid wanneer een onderneming zich in een positie van onderworpenheid bevindt ten aanzien van één of meerdere andere ondernemingen. Deze positie van onderworpenheid kenmerkt zich door de afwezigheid van een redelijk equivalent alternatief dat beschikbaar is binnen een redelijke termijn en onder redelijke voorwaarden en kosten. Deze situatie laat de misbruik makende onderneming(en) toe om prestaties of voorwaarden op te leggen die niet kunnen verkregen worden in normale omstandigheden.

De wet bevat een niet-limitatieve lijst met voorbeelden waaruit het misbruik kan bestaan. Zo kan er in hoofde van een onderneming bv. sprake zijn van misbruik van een positie van economische afhankelijkheid bij het weigeren van een verkoop, een aankoop of van andere transactievoorwaarden, of het rechtstreeks of zijdelings opleggen van onbillijke aan- of verkoopprijzen of van andere onbillijke contractuele voorwaarden.

De Belgische Mededingingsautoriteit kan het misbruik van een positie van economische afhankelijkheid, ambtshalve of na klacht sanctioneren met geldboetes tot 2% van de omzet van de betrokken onderneming. Wanneer de beslissing van de Belgische Mededingingsautoriteit niet wordt nageleefd door de onderneming, kan de onderneming gesanctioneerd worden met dwangsommen tot 2% van de gemiddelde dagelijkse omzet per dag vertraging. De bepalingen inzake het misbruik van economische afhankelijkheid zullen in werking treden op 1 juni 2020. 

 

3. Onrechtmatige bedingen

Naast de bescherming voor consumenten in hun relatie met ondernemingen, heeft de wetgever nu ook een vergelijkbare bescherming voor ondernemingen ingevoerd, nl. een regime van onrechtmatige contractuele clausules in B2B-relaties. Voortaan zal een contractueel beding waarbij er een kennelijk onevenwicht tussen de rechten en plichten van partijen wordt gecreëerd ook in B2B-relaties als onrechtmatig worden beschouwd en dus verboden worden. Boek VI van het WER zal voortaan twee lijsten bevatten, m.n. een zwarte én een grijze lijst. De zwarte lijst bevat bedingen die zonder verdere beoordeling onrechtmatig zijn. Deze bedingen zijn dus in alle gevallen verboden én nietig. De bedingen in de grijze lijst worden dan weer vermoed onrechtmatig te zijn, waarbij het wel mogelijk is voor de onderneming om het tegenbewijs te leveren. Zo is een beding dat een onderneming het recht verleent om zonder geldige reden de prijs, de kenmerken of de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen, onrechtmatig – behoudens bewijs van het tegendeel. 

 

Volledigheidshalve geven we u graag nog mee dat de regels inzake onrechtmatige bedingen niet van toepassing zijn op financiële diensten en op overheidsopdrachten, tenzij een later Koninklijk Besluit bepaalde wetsbepalingen wel van toepassing zou verklaren, hetgeen voorlopig nog niet het geval is.

De nieuwe bepalingen inzake de onrechtmatige bedingen treden in werking op 1 december 2020. De nieuwe regels gelden alleen voor overeenkomsten die gesloten, hernieuwd of gewijzigd zijn na de datum van inwerkingtreding. Bijgevolg zijn de nieuwe bepalingen niet van toepassing op lopende overeenkomsten.

Niettegenstaande bepaalde bepalingen van de nieuwe wet niet van toepassing zullen zijn op lopende overeenkomsten, is het toch raadzaam om reeds nu de algemene voorwaarden van uw onderneming te laten nakijken in het licht van deze nieuwe regelgeving. Questa Advocaten kan uw onderneming hier uiteraard in begeleiden en adviseren.